cft

Η ζωή του νευρολόγου και ψυχιάτρου Oliver Sacks

Ο Oliver Sacks δεν έμοιαζε με κανέναν άλλο γιατρό ή συγγραφέα. Τον προσέλκυαν τα άσυλα για τους αρρώστους, τα ιδρύματα για άτομα με ευπαθή υγεία και αναπηρία, η συντροφιά των «περίεργων» και των «αφύσικων». Ήθελε να ατενίζει την ανθρωπότητα στην πολυμορφία της με τον δικό του, σχεδόν αναχρονιστικό, τρόπο-πρόσωπο με πρόσωπο, βήμα-βήμα, μακριά από τον ολοένα αναπτυσσόμενο κόσμο των υπολογιστών και των αλγορίθμων. Και μέσα από τη γραφή του μας έδειξε αυτά που ο ίδιος έβλεπε.


user

Anthi Mastrogiannaki

2 years ago | 4 min read

Ο Oliver Sacks δεν έμοιαζε με κανέναν άλλο γιατρό ή συγγραφέα. Τον προσέλκυαν τα άσυλα για τους αρρώστους, τα ιδρύματα για άτομα με ευπαθή υγεία και αναπηρία, η συντροφιά των «περίεργων» και των «αφύσικων». Ήθελε να ατενίζει την ανθρωπότητα στην πολυμορφία της με τον δικό του, σχεδόν αναχρονιστικό, τρόπο-πρόσωπο με πρόσωπο, βήμα-βήμα, μακριά από τον ολοένα αναπτυσσόμενο κόσμο των υπολογιστών και των αλγορίθμων. Και μέσα από τη γραφή του μας έδειξε αυτά που ο ίδιος έβλεπε.

                     Ατούλ Γκαουάντε, συγγραφέας του βιβλίου Εμείς οι θνητοί

Ο Oliver Sacks γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1933 και σπούδασε στο Queen’s College της Οξφόρδης. Ολοκλήρωσε την ιατρική του ειδικότητα στο νοσοκομείο Mount Zion του Σαν Φρανσίσκο καθώς και στο UCLA, προτού εγκατασταθεί στη Νέα Υόρκη, όπου πολύ σύντομα ήρθε σε επαφή με τους ασθενείς τους οποίους περιέγραψε στο βιβλίο του «Ξυπνήματα» (Εκδ. Καστανιώτη, 1996). Ο Oliver Sacks έχει γράψει δεκάδες βιβλία ενώ το 2016 οι εκδόσεις Ροπή κυκλοφόρησαν την αυτοβιογραφία του με τίτλο Εν Κινήσει: Μια ζωή  λίγο μετά τον θάνατό του, τον Αύγουστο του 2015.

H μητέρα του Oliver Sacks και τα δεκαεπτά της αδέρφια ανατράφηκαν ως ορθόδοξοι Εβραίοι-όλες οι φωτογραφίες του πατέρα της τον δείχνουν να φοράει το κιπά. Και ο πατέρας του όμως προερχόταν από περιβάλλον ορθόδοξων εβραίων. Σαν φανατικοί Εβραίοι λοιπόν τηρούσαν ευλαβικά την τέταρτη εντολή («Μνήσθητι την ημέραν την Σαββάτην αγιάζειν αυτήν»), κι έτσι το Σάββατο ήταν μια εντελώς διαφορετική μέρα σε σχέση με την υπόλοιπη εβδομάδα. Απαγορευόταν κάθε είδους εργασία, η οδήγηση, η χρήση του τηλεφώνου. Απαγορευόταν ακόμη και να ανάβεις το φως ή την ηλεκτρική κουζίνα. Επειδή όμως οι γονείς του Oliver Sacks ήταν γιατροί δεν μπορούσαν να έχουν κατεβασμένο το τηλέφωνο ή να αποφύγουν εντελώς την οδήγηση. Έπρεπε να είναι διαθέσιμοι σε περίπτωση που χρειαζόταν να εγχειρίσουν ασθενείς ή να ξεγεννήσουν εγκύους. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος αποδεκάτισε την εβραϊκή κοινωνία της Αγγλίας όπου κατοικούσε ο Sacks και η οικογένειά του και έμελλε να χάσει χιλιάδες μέλη και στα μεταπολεμικά χρόνια. Πολλοί Εβραίοι, μεταξύ και των οποίων και μερικά ξαδέρφια του Sacks μετανάστευσαν άλλοι στο Ισραήλ, άλλοι στην Αυστραλία, τον Καναδά  ή τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Ο Sacks αν και Εβραίος δεν υιοθέτησε τα

τελετουργικά καθήκοντα του ενήλικου Εβραίου κι είχε αρχίσει να γίνεται από τα 18 του ολοένα και πιο αδιάφορος απέναντι στα πιστεύω και τις συνήθειες των γονιών του. Τότε ήταν που ο πατέρας του ζητώντας να μάθει τις σεξουαλικές προτιμήσεις του Sacks τον ανάγκασε να παραδεχτεί ότι του άρεσαν τα αγόρια. Όταν η μητέρα του Sacks έμαθε ότι ο γιός της προτιμούσε σεξουαλικά αγόρια το επόμενο πρωί που κατέβηκε, με μια έκφραση φρίκης ζωγραφισμένη στο πρόσωπό της του πέταξε ουρλιάζοντας «Είσαι ένα βδέλυγμα». «Μακάρι να μην είχες γεννήθεί ποτέ». Από τότε ο Sacks και όλη η οικογένεια δεν αναφέρθηκε ποτέ ξανά στο θέμα αλλά τα σκληρά της λόγια τον έκαναν να συνειδητοποιήσει πόσο επιρρεπείς είναι οι θρησκείες στη μισαλλοδοξία και την αναλγησία. Όταν το 1960 πήρε το πτυχίο της ιατρικής εγκατέλειψε μεμιάς την Αγγλία, όπως και την οικογένειά του και την εβραϊκή κοινότητα. Μετακομίζοντας στο Λος Άντζελες βρήκε ένα είδος κοινότητας ανάμεσα στους αρσιβαρίστες της παραλίας του Muscle Beach και τους άλλους ειδικευόμενους στον τομέα της νευρολογίας στο UCLA. Στην Νέα Υόρκη δούλεψε σε ένα νοσοκομείο του Μπρονξ για χρόνιες παθήσεις  (το Mount Carmel για το οποίο έγραψε στο βιβλίο του «Ξυπνήματα».

Τον Ιούλιο του 2013 ο Oliver Sacks υμνεί τις χαρές των γηρατειών, χωρίς να αγνοεί τις ασθένειες και τα προβλήματά του σώματός και του πνεύματος. Δεκαοκτώ μήνες αργότερα και έχοντας ήδη ολοκληρώσει την αυτοβιογραφία με τίτλο «Εν κινήσει: μια ζωή» (Εκδ. Ροπή, 2016), ο Δρ. Sacks μαθαίνει ότι η σπάνια μορφή οφθαλμικού μελανώματος με την οποία διαγνώστηκε το 2005 είχε κάνει μετάσταση στο ήπαρ και δεν υπήρχε ελπίδα θεραπείας, έτσι οι γιατροί ανέφεραν ότι του έμεναν μόνο έξι μήνες ζωής. Ένα μήνα αργότερα μετά την πρώτη του θεραπεία ζήτησε να σταλεί δοκίμιο (σχετική ανακοίνωση για τον μελλοντικό θάνατό του) στους New York Times ,όπου και δημοσιεύτηκε την επόμενη μέρα . Οι εκδηλώσεις συμπαράστασης από τον κόσμο που πυροδότησε το άρθρο ήταν τεράστιες.

Ο Oliver Sacks είχε εμμονή με τα χημικά στοιχεία τα οποία συνέδεε με τα γενέθλιά του. Π.χ στα έντεκα του χρόνια έλεγε «είμαι νάτριο», χημικό στοιχείο με ατομικό αριθμό 11 και στα 79 είναι χρυσός. Στα 41 του χρόνια νόμιζε ότι θα πέθαινε όταν είχε μια άσχημη πτώση κι έσπασε το

πόδι του. Το έδεσε κι άρχισε να κατεβαίνει το βουνό, στηριζόμενος στα χέρια του. Στις ατελείωτες ώρες που ακολούθησαν , ήρθαν στο μυαλό του αναμνήσεις, καλές και κακές. Οι περισσότεροι είχαν την μορφή ευγνωμοσύνης-ευγνωμοσύνης τόσο για ότι του είχαν δώσει οι άλλοι, όσο και για ότι είχε μπορέσει κι αυτός να ανταποδώσει. Το δεύτερο βιβλίο του, «Ξυπνήματα» είχε εκδοθεί μόλις την προηγούμενη χρόνια. Σχεδόν 80 πια αντιμετωπίζοντας πλήθος ιατρικών και χειρουργικών θεμάτων που όμως δεν τον είχαν καθηλώσει, ένιωθε χαρούμενος που ήταν ζωντανός. Ο Oliver Sacks παρόλο την αρρώστια του ήταν ευγνώμων που είχε τόσες εμπειρίες και που μπόρεσε να γράψει μια ντουζίνα βιβλία, να λάβει αναρίθμητες επιστολές από φίλους, συναδέλφους κι αναγνώστες και να απολαύσει αυτό που ο Ναθάνιελ Χόθορν ονόμαζε «συνεύρεση με τον κόσμο».

Ο Oliver Sacks απεβίωσε στις 30 Αύγουστου 2015, όμως δεν ξεχάστηκε από τον κόσμο ούτε πρόκειται να ξεχαστεί.




Upvote


user
Created by

Anthi Mastrogiannaki

BSc in Agriculture. Hellenic Mediterranean University of Crete


people
Post

Upvote

Downvote

Comment

Bookmark

Share


Related Articles